جهاد سازندگی در اندیشه امامین انقلاب؛ از محرومیتزدایی تا تربیت معنوی و پیوند اجتماع
گزارش مرکز پژوهشهای مجلس با عنوان «اصول سیاستگذاری برای گروههای جهادی براساس اندیشه امام راحل و امام شهید انقلاب اسلامی» که اصول مدیریت و راهبری گروههای جهادی را بر اساس اندیشه امام خمینی (ره) و رهبر معظم انقلاب اسلامی صورتبندی کرده، نشان میدهد که مأموریت جهاد سازندگی فراتر از پروژههای عمرانی است و خدمت به مستضعفان، خودسازی معنوی جهادگران، تربیت جامعه و تقویت مشارکت مردمی را در بر میگیرد.
به گزارش ایکنا، دفتر مطالعات اجتماعی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی در گزارش «اصول سیاستگذاری برای گروههای جهادی براساس اندیشه امام راحل و امام شهید انقلاب اسلامی» آورده که گزارش حاضر که به بررسی ابعاد ماهیت، اهداف، کارکردها و الزامات گروههای جهادی از منظر امامین انقلاب اسلامی اختصاص دارد، تصریح میکند که این گروهها با مؤلفههایی چون مردمبنیان بودن، قانونمندی در عین ضدبوروکراسی، روحیه ابتکار و نوآوری، اتکا به احساس برادری اجتماعی و حفظ هویت انقلابی و استکبارستیزی، از سایر گروههای اجتماعی متمایز میشوند. به باور پژوهشگران، تحلیل بیانات امام خمینی (ره) و آیتالله خامنهای نشان میدهد که مأموریت جهادسازندگی صرفاً به محرومیتزدایی فنی و عمرانی محدود نبوده، بلکه اهدافی همچون خودسازی و تعالی معنوی جهادگران، تربیت معنوی جامعه، گسترش روحیه مشارکت، تحکیم پیوند مردم و حاکمیت و نیز تقویت امید اجتماعی و ایجاد حس ارزشمندی در میان محرومان را دنبال میکند.
در این گزارش، ده اصل کلیدی برای مدیریت و سیاستگذاری گروههای جهادی از بیانات امامین انقلاب استخراج شده است که از جمله آنها میتوان به «اولویت رشد معنوی بر سازندگی»، «حفظ استقلال گروهها از دخالت دولت و بسیج سازندگی»، «پاسداری از هویت ارزشی و انقلابی در برابر شبیهسازی با نهادهای سکولار»، «پیشگیری از حاکمیت نظم بوروکراتیک»، «توجه به ظرفیتهای محلی و مشارکت بومیان»، «فراگیری گروهها برای همه اقشار بدون محدودیت حزبی»، و «نظارت اثربخش به شیوه مردم محور و غیراداری» اشاره کرد. همچنین بر حضور فعال زنان، مشارکت نخبگان علمی و بازخوردگیری از جهادگران برای اصلاح خط مشیهای حکمرانی تأکید شده است.
نویسندگان گزارش با اشاره به کارکردهای فراتر از عمران جهاد ـ از جمله انگیزه بخشی به محرومان و افزایش مسئولیتپذیری اجتماعی جوانان ـ هشدار میدهند که هرگونه سیاستگذاری باید از تبدیل این گروهها به بازوی پیمانکاری دستگاهها یا سازمانهای خیریه صرف جلوگیری کند. در بخش پیشنهادها، تدوین «قانون جامع حمایت از فعالیتهای جهادی» با تعریف حقوقی روشن از این گروهها به عنوان نهادهای مردمی، داوطلبانه و غیرانتفاعی، و نیز ممنوعیت تبدیل آنها به پیمانکار دولتی، در اولویت تقنینی قرار گرفته است. همچنین ایجاد ظرفیتهای حمایتی مانند معافیتهای مالیاتی و تسهیلات، مشروط به شفافیت مالی و گزارشدهی عمومی، از دیگر پیشنهادهای کلیدی گزارش است.
در بعد اجرایی، تهیه «سند ملی جهاد سازندگی در گام دوم انقلاب» با مشارکت نمایندگان گروهها، نهادهای حاکمیتی و صاحب نظران علوم اجتماعی و نیز تعریف الگوی رسمی نظارت مردم و روحانیت از طریق هیئتهای امنای محلی، به عنوان راهکارهای عملیاتی مطرح شده است. سیاستگذاران همچنین موظف شدهاند که شاخصهای ارزیابی عملکرد گروههای جهادی را از معیارهای صرفاً فیزیکی به سمت شاخصهای تربیت نیروی انسانی، سرمایه اجتماعی و امید اجتماعی سوق دهند و ضمن صیانت از هویت غیرسیاسی و حزبی این گروه ها، زمینه تمرکز هوشمند بر مناطق محروم و مسئله خیز را به گونهای فراهم آورند که جهاد سازندگی مکمل سیاستهای رفاهی و توسعهای دولت باشد، نه جایگزین ناقص آن. در نهایت، پیشنهاد تدوین دستورالعملهای شفاف برای منع استفاده تبلیغاتی، جناحی یا انتخاباتی از نام و فعالیت گروههای جهادی، همراه با سازوکار شکایت و رسیدگی به تخلفات، از دیگر راهکارهای ارائه شده در این گزارش است.
متن کامل این گزارش را اینجا بخوانید.
انتهای پیام
