فلسفه اسلامی

برچسب ها - فلسفه اسلامی

بسته هفتگی اندیشه ایکنا؛ از حکمت سینوی تا میراث حدیثی علامه مجلسی

نشست خبری رئیس دانشگاه تهران با اصحاب رسانه، آیین بزرگداشت ابن‌سینا در انجمن مفاخر ملی، نشست عضو فرهنگستان علوم انسانی با اهالی رسانه، بازخوانی اندیشه‌های رهبر شهید در یک همایش علمی و تخصصی و همچنین آیین بزرگداشت علامه محمدباقر مجلسی و بررسی ابعاد علمی، حدیثی و تمدنی میراث این عالم برجسته شیعه، از دیگر برنامه‌هایی بود که مورد توجه قرار گرفت و معرفی چند اثر در حوزه ابن‌سیناپژوهی، بخشی از مهم‌ترین رویدادهای حوزه اندیشه و معارف ایکنا در هفته پایانی مردادماه بود.
کد خبر: ۴۳۷۰۶۵۹    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۳۰

گزارش ایکنا از آیین بزرگداشت ابن‌ سینا

چرا جامعه امروز همچنان به ابن‌ سینا و حکمت او نیازمند است

آیا میراث فیلسوفی از سده چهارم هجری می‌تواند پاسخگوی بحران‌ها و چالش‌های پیچیده دنیای امروز باشد؟ چگونه اندیشه‌ای که قرن‌ها پیش پیوند عقل، وحی و هویت ایرانی را رقم زد، هنوز زنده و راهگشاست؟ این پرسش‌ها، محور اصلی آیین بزرگداشت میراث فکری ابن‌ سینا بود؛ رویدادی که صاحب‌نظران در آن تأکید کردند پاسخ امروز ما نه در توقف در گذشته، بلکه در استخراج خرد تمدنی است که در سنت فکری سینوی نهفته است.
کد خبر: ۴۳۷۰۵۰۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۲۷

به انگیزه بزرگداشت حکیم هزاره‌ها

کتاب‌هایی که درباره ابن‌ سینا باید خواند

ابن‌ سینا همواره فرزند زمان خویشتن باقی مانده است؛ این را می‌توان از استمرار انتشار کتاب‌هایی فهمید که پس از هزار سال، اهل خرد در جست‌وجوی کشف زوایای پیدا و پنهان آن هستند. سرویس اندیشه ایکنا به انگیره بزرگداشت این فیلسوف مروری داشته‌ بر آثاری که پیشخوان کتاب‌فروشی‌ها را مزین کرده‌اند.
کد خبر: ۴۳۷۰۲۳۵    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۳۰

معاون حوزه علمیه امام حسن عسکری(ع) خبر داد:

برگزاری دروس تخصصی حکمت و تفسیر با حضور استادان برجسته کشوری

حجت الاسلام والمسلمین قاسمی با اشاره به برگزاری دروس خارج فقه حضرات آیات مکارم شیرازی و سبحانی از مراجع عظام تقلید در حوزه علمیه امام حسن عسکری(ع) و مؤسسه تخصصی اسراء تهران، گفت: دروس تفسیر قرآن، فلسفه و حکمت نیز با تدریس استاد مرتضی جوادی آملی، منصوری لاریجانی، همتی، رحمتی، نائیجی، واعظی، علیزمانی، آزادگان و دیرباز برگزار می‌شود. 
کد خبر: ۴۳۶۷۸۶۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۲

به‌مناسبت بزرگداشت شیخ شهاب‌الدین سهروردی

فیلسوفی که توجه ویژه‌ای به قرآن داشت + فیلم

بدون تردید سهرودی یکی از بزرگترین فیلسوفان مسلمان است که تأثیر بسیار زیادی بر فلسفه اسلامی و همچنین فیلسوفان بعد از خود گذاشته است. سهروردی بیش از هر متفکر ایرانی آیات قرآن را در آثار خودش به زبان فارسی و عربی آورده است اما مسئله‌ای که کمتر به آن توجه می شود شباهت افکار سهروردی با برخی از متفکران دوره تجدید حیات فرهنگی در غرب است.
کد خبر: ۴۳۶۷۰۷۵    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۰۸

به انگیزه روز بزرگداشت سهروردی و در گفت‌وگو با قاسم پورحسن:

چرا میراث فلسفی بدون فهم «مسئله معاصرت»، به حافظه‌ای تاریخی تبدیل می‌شود + فیلم

یک پژوهشگر فلسفه با تأکید بر «فقدان معاصرت» نسبت به میراث حکمی و فلسفی گفت: ما میراث فلسفی خود را کمتر به مسائل عینی امروز به‌ویژه اخلاق و فرهنگ وصل کرده‌ایم. وی راه‌حل جبران این فاصله را بازخوانی جدی سنت با زبان امروز و اعتنا به متفکران و تولید فکری بومی دانست تا میان میراث و نیازهای انسان معاصر پیوندی زنده برقرار شود.
کد خبر: ۴۳۶۷۰۳۷    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۰۹

یادداشت

سهروردی؛ فیلسوفی که نور را به اندیشه بازگرداند

شهاب‌الدین یحیی سهروردی، بنیان‌گذار حکمت اشراق، از معدود اندیشمندانی است که توانست میان عقل، شهود، فلسفه، عرفان و میراث حکمت ایران باستان پیوندی عمیق برقرار کند. اندیشه‌های او پس از گذشت بیش از هشت قرن همچنان در کانون پژوهش‌های فلسفی جهان قرار دارد و مکتب اشراق، یکی از مهم‌ترین جریان‌های تأثیرگذار در فلسفه اسلامی به‌شمار می‌رود.
کد خبر: ۴۳۶۷۰۱۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۰۸

میانجی‌گری مقدس به روایت کربن؛ سلمان ثانی در انتقال حکمت شیعی

رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی ایران در آیین گرامیداشت شهاب‌الدین سهروردی به نقشی محوری شیخ اشراق در پیوند حکمت پارسی و فلسفه یونان اشاره کرد و گفت: این جایگاه واسطه‌ای، به تعبیر هانری کربن، یادآور نقش تاریخی جناب سلمان فارسی در اتصال جامعه ایرانی به خاندان نبوت است؛ میانجی‌گری مقدسی که بستر اقتباس و انتقال مضامین عمیق حکمت شیعی را به نسل‌های بعدی فراهم ساخت.
کد خبر: ۴۳۶۶۹۷۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۰۷

قاسم پورحسن در گفت‌وگو با ایکنا:

گسست از مبدأ و فراموشی نور، بحران انسان معاصر است + فیلم

چگونه می‌توانیم به رنج‌ها و بحران‌های روحی انسان معاصر پاسخ دهیم. آیا باید همان مسیری را برویم که غرب رفت و به بی‌اعتنایی به حقیقت انسان انجامید، یا می‌توانیم با رجوع به سنت‌های حکمی خود در مواجهه با مسائل جهان راهی بیابیم.
کد خبر: ۴۳۶۶۸۹۴    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۰۸

یک پژوهشگر فلسفه اسلامی تشریح کرد

نگاهی نو به عاشورا از منظر علم‌النفس فلسفی و قوای نفس

حجت‌الاسلام والمسلمین مصطفی عزیزی علویچه با رویکردی نو، در نشست علمی «تحلیل حادثه عاشورا براساس تعامل نفس و قوای آن»، این رخداد عظیم را از منظر «علم‌النفس فلسفی» مورد بررسی قرار داد. وی با تکیه بر آموزه‌های ابن‌سینا و حکمت مشاء، تبیین کرد که چگونه تقابل میان «قوه عاقله» (منور به نور فطرت) و «قوه واهمه» (منشأ اندیشه‌های فاسد و ظنی)، تعیین‌کننده جایگاه انسان‌ها در جبهه حق یا باطل در روز عاشورا بود و چگونه خطابه‌های امام حسین(ع) در حقیقت تلاشی برای بیداری عقل‌های اسیر در بند قوه واهمه بود.
کد خبر: ۴۳۶۶۰۶۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۰۳

آیت‌الله فیاضی در نشست علمی مطرح کرد

نسبت میان روح و بدن در حکمت اسلامی

یک استاد مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی(ره) با تبیین مراتب حیات، بر اصالت روح در وجود انسان تأکید کرد. وی با بیان اینکه بدن تنها ابزاری برای تکامل روح است، خاطرنشان کرد که حیات واقعی انسان در گرو «ادراک، اختیار و عقلانیت» است.
کد خبر: ۴۳۵۸۹۲۵    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۲۷

سیدجواد میری:

درک نسبت امروز ما با غرب، بدون فهم تاریخ ایران ممکن نیست

یک استاد دانشگاه با اشاره به اینکه برای فهم کتاب «مقام فلسفه در تاریخ ایران اسلامی» باید آن را در کل منظومه فکری رضا داوری اردکانی خواند، گفت: داوری را نباید با برچسب غرب‌ستیزی توضیح داد؛ مسئله محوری او، نقد «نسبت ما با غرب» در وضعیت «تقلید» است. تا وقتی تاریخ ایران چه پیش از اسلام و چه در دوره اسلامی به‌درستی فهم و مجهولات آن روشن نشود، نسبت امروز ما با غرب نیز روشن نخواهد شد و نتیجه، سرگردانی فکری و ماندن در حاشیه تاریخ است.
کد خبر: ۴۳۵۵۶۱۵    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۱۱

کلباسی اشتری:

نباید سنت فکری خود را با عینک الگوهای بیرونی تعریف کرد

یک پژوهشگر فلسفه با تأکید بر ضرورت خوانش سنجش‌گرانه آثار رضا داوری اردکانی گفت: نمی‌توان تجربه تاریخی غرب را معیار داوری درباره سنت اسلامی قرار داد و بر همان اساس، فلسفه اسلامی را صرفاً شرح و بسط فلسفه یونان دانست؛ بلکه نسبت فلسفه، دیانت، تاریخ و حکمت عملی در تمدن اسلامی نیازمند بازخوانی دقیق و روشمند است.
کد خبر: ۴۳۵۵۵۹۸    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۱۱

صورت‌بندی یک افق فلسفی در اندیشه‌ داوری اردکانی

در نشست علمی به مناسبت زادروز استاد رضا داوری اردکانی، پژوهشگران با واکاوی رساله «مقام فلسفه در تاریخ دوره اسلامی ایران»، بر نقش بنیادین تفکر تاریخی در فهم سنت، تجدد و جایگاه فلسفه به‌عنوان جانِ تمدن ایرانی تأکید کردند.
کد خبر: ۴۳۵۵۵۱۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۱۱

بیژن عبدالکریمی:

مسئله فلسفه اسلامی امروز، فقدان معاصرت و غیبت تفکر تاریخی است

فلسفه اسلامی در تاریخ ایران اسلامی چه «مقامی» داشته و امروز چه نسبتی با مسائل زمانه ما دارد؟ چرا در سنت رایج آموزش و پژوهش فلسفه اسلامی «تفکر تاریخی» مورد غفلت است؟ بیژن عبدالکریمی در نشست «مقام فلسفه در تاریخ فلسفه» با ارجاع به اندیشه رضا داوری اردکانی، این وضعیت را ناشی از فقدان معاصرت و غلبه رویکردی غیرتاریخی دانست و بر ضرورت بازاندیشی در چیستی فلسفه اسلامی و نسبت آن با تاریخ و فرهنگ تأکید کرد.
کد خبر: ۴۳۵۵۴۲۸    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۱۱

درنگی در نسبت فلسفه با تاریخ و فرهنگ در اندیشه داوری اردکانی

بک استاد دانشگاه با اشاره به اهمیت کتاب «مقام فلسفه در تاریخ دوره اسلامی» استاد رضا داوری اردکانی، گفت: یکی از ویژگی‌های برجسته اندیشه رضا داوری اردکانی، توجه او به زمینه تاریخی، فرهنگی و تمدنی تفکر در ایران است؛ توجهی که فهم او از فلسفه اسلامی را از تلقی صرفاً آموزشی و نقلی متمایز می‌کند.
کد خبر: ۴۳۵۵۳۹۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۱۰

پرسش از «مقام فلسفه» در تاریخ ایرانِ اسلامی همچنان گشوده است

یک استاد فلسفه دانشگاه علامه طباطبایی با تأکید بر اینکه پرسش از «مقام فلسفه» هنوز در فضای دانشگاهی و فکری ایران مسئله‌ای زنده و تعیین‌کننده است، گفت: برای فهم نسبت فلسفه با تمدن اسلامی باید از روایت‌های ساده‌ساز درباره «افول فلسفه پس از فارابی» عبور کرد. او با اشاره به تداوم و غنای سنت فلسفی پس از فارابی، داوری دقیق درباره این تاریخ، مستلزم بازخوانی متون و توجه به نقش فلسفه در صورت‌بندی عقلانیت، اخلاق و سیاست در جهان اسلام است.
کد خبر: ۴۳۵۵۲۹۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۱۰

واکاوی 17 قرن تاریخ اندیشه برای پاسخ به یک مسئله

آیا «شر» دارای واقعیتی عینی است یا سایه‌هایی در قلمرو وجود

چرا شر و رنج در جهان وجود دارد و انسان چگونه باید آن را بفهمد؟ اگر خداوند مسئول پیدایش شُروری مانند مرگ، بیماری، جهل و رنج در عالم نیست، پس شُرور حقیقتا چگونه ماهیتی دارند. آیا امری واقعی در ساختار هستی‌ هستند یا مفهومی وابسته به نگاه ما؟ این‌ها پرسش‌هایی است که فیلسوفان از دیرباز در جست‌وجوی فهم واقعیت، به آن‌ها پاسخ‌های متفاوتی داده‌اند. ایکنا در این گفت‌وگو به این پرسش‌ها می‌پردازد.
کد خبر: ۴۳۵۴۴۷۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۲۳

در گفت‌وگوی ایکنا بررسی شد

بازخوانی «دین‌داری اصیل» در آینه‌ حکمت صدرایی

یک استاد دانشگاه با بیان اینکه اخلاق در نگاه صدرایی، پیوندی عمیق با باطنِ دین دارد؛ تأکید کرد: ملاصدرا در «رساله سه اصل» به دنبال تبیین خروجی زیست دینی صحیح است و هشدار می‌دهد که بد‌اخلاقی‌های رایج در جامعه، ناشی از غفلت از گوهر دین و اسارت در حب جاه و دنیاست. او یادآوری کرد اصل دین، آخرت‌خواهی است و بدون هجرت از فطرت اول به فطرت ثانی، انسان در هیاهوی ظواهر گم خواهد شد.
کد خبر: ۴۳۵۳۷۱۸    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۰۲

یادداشت

صدرای شیرازی؛ معمار وجود در ساحت خرد و شهود

اول خردادماه، فرصتی برای بازخوانی اندیشه‌ ملاصدراست؛ فیلسوفی که با بنیان‌گذاری حکمت متعالیه، میان عقل برهانی و شهود عرفانی پیوندی ناگسستنی برقرار کرد.
کد خبر: ۴۳۵۳۶۱۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۰۱