محمد لنگهاوزن

«من حاضرم برای پرچم ایران شهید شوم.» این جمله را پروفسور گری کارل محمد لگنهاوزن در بخشی از مستند «خونه آبی» بیان می‌کند. مستندی که به تهیه‌کنندگی مرکز رسانه امید تولید شده و در یکی از روایت‌های خود، به پیوندی فراتر از مرزهای جغرافیایی می‌پردازد. لگنهاوزن در پاسخ به سوال یک نوجوان، از ایران، عراق و لبنان به‌عنوان اجزای یک جبهه واحد در برابر ظلم یاد می‌کند؛ نگاهی که در چند جمله کوتاه، به مسئله‌ای عمیق‌تر از سیاست و جغرافیا اشاره دارد: هویتی مشترک که در بزنگاه‌های تاریخی خود را نشان می‌دهد.

موقعیت تاریخی ایران و جایگاه آن در تحولات فکری و معنوی جهان، یکی از محورهای گفت‌وگوهای اندیشمندان علوم انسانی است. برخی بر این باورند که رخدادهای بزرگ اجتماعی، تنها در سطح ظاهر و سیاست قابل فهم نیستند؛ بلکه در لایه‌های عمیق‌تری از تاریخ، معنا و جهت خود را آشکار می‌کنند. حکمت‌الله ملاصالحی، پژوهشگر فلسفه تاریخ، در همین چارچوب یادداشتی نوشته که تلاش دارد مشابهت‌های باطنی میان دو شخصیت را نشان دهد: سلمان فارسی، که در آغاز تاریخ اسلام از ایرانِ ساسانی به سوی پیامبر هجرت کرد، و محمد لگنهاوزن ، اندیشمند امروزی غربی که انتخاب آگاهانه‌اش برای مسلمان‌شدن و زندگی در ایران را نوعی «هجرت معنوی» می‌داند. ملاصالحی این قیاس را برای برجسته‌کردن یک نکته کلیدی طرح می‌کند؛ اینکه ایران امروز، در نگاه او، تنها یک سرزمین جغرافیایی نیست؛ بلکه محل تلاقی دوباره معنویت و تاریخ و بستری برای «افتتاح افق‌های جدید» در جهان معاصر است.

چهره ماندگار فلسفه و استاد مؤسسه امام خمینی(ره) بیان کرد: مباحث اخلاق در حیطه‌های مختلفی مطرح می‌شود اما نکته قابل توجه این است که بتوانیم استدلال‌هایی که توسط عالمان مختلف می‌شود را به بحث بگذاریم و باید به نظریه‌های معاصر نیز در زمینه استدلال اخلاقی توجه داشته باشیم. چه اینکه، یک نظریه این است که می‌گوید باید ببینیم نتیجه یک کار و احتمال منتج بودن آن چیست و یک منطق، باید و نباید را مطرح می‌کند که این نیز به شیوه‌های مختلف بحث شده است.