دبیرکل حزب جمهوریت ایران اسلامی و فعال سیاسی با تأکید بر اینکه انسجام ملی و وحدت جهان اسلام مکمل یکدیگر هستند، گفت: کشوری که میخواهد پرچمدار وحدت در جهان اسلام باشد در داخل نیز باید از انسجام و همبستگی برخوردار باشد؛ اختلافات سیاسی امری طبیعی است، اما این اختلافات نباید به شکاف اجتماعی تبدیل شود و زمینه سوءاستفاده دشمنان از اختلافات داخلی را فراهم کند.
وحدت در اندیشه اسلامی تنها به همگرایی میان مذاهب و کشورهای اسلامی محدود نمیشود و تحقق آن در سطح جهان اسلام، نیازمند تقویت انسجام و همبستگی در درون جوامع اسلامی نیز هست. در ایران نیز با توجه به تنوع دینی، مذهبی و سیاسی، حفظ وحدت ملی و تقویت وفاق اجتماعی میتواند پشتوانهای برای ایفای نقش مؤثرتر کشور در عرصه جهان اسلام باشد؛ بهویژه در شرایطی که اختلافات داخلی میتواند دستمایه جریانهای معاند و دشمنان خارجی قرار گیرد.
در بخش دوم گفتوگوی ایکنا با حجتالاسلام والمسلمین رسول منتجبنیا، دبیرکل حزب جمهوریت ایران اسلامی و فعال سیاسی اصلاحطلب بر مکمل بودن وحدت ملی و وحدت جهان اسلام، حفظ انسجام میان اقوام، ادیان و مذاهب مختلف را تأکید شد که در ادامه مشروح بخش دوم این گفتوگو را میخوانیم:
بیشتر بخوانید:
ایکنا ـ در کنار وحدت میان مذاهب اسلامی، آیا میتوان از وحدت داخلی و همبستگی کشورهای اسلامی نیز سخن گفت؟ بهویژه در شرایطی که منطقه با جنگ و تجاوز روبهروست، کشورهای اسلامی چه مسئولیتی در قبال یکدیگر دارند؟
وحدت اسلامی فقط به این معنا نیست که شیعه و اهل سنت با یکدیگر ارتباط داشته باشند، بلکه مسلمانان و کشورهای اسلامی باید در شرایط حساس از یکدیگر حمایت کنند و در برابر تهدیدهایی که متوجه جهان اسلام است، موضع مشترک داشته باشند.
امروز یک جنگ خانمانسوز در منطقه شکل گرفته و آمریکا و اسرائیل که دشمن اسلام و مسلمانان هستند، در منطقه دست به تجاوز و جنگ زدهاند. ایران که مهد اسلام و یکی از مهمترین کانونهای وحدت اسلامی است، مورد تجاوز قرار گرفته است. در چنین شرایطی، یکی از وظایف کشورهای اسلامی این بود و هست که از ایران حمایت کنند و در برابر تجاوز بایستند، نه اینکه کشور خود را در اختیار متجاوز قرار دهند یا به آمریکا و اسرائیل اجازه دهند در سرزمینشان پایگاه ایجاد کنند.
به اعتقاد من، یکی از اشتباهات بزرگ برخی کشورهای منطقه این بوده که پای آمریکا و اسرائیل را به منطقه باز کردهاند و برای تأمین امنیت خود به قدرتهایی پناه بردهاند که دشمن مسلمانان هستند.
از این مسئله تأسفبارتر، اقدام برخی کشورهای اسلامی در امضای پیمان و توافق با اسرائیل است؛ رژیمی که اندیشه صهیونیسم را نمایندگی میکند و دشمن اسلام و مسلمانان است.
رژیم صهیونیستی مدعی توسعه قلمرو خود در سرزمینهای اسلامی از نیل تا فرات است و میگوید ما باید پیشروی کنیم و تمام این کشورها را تصرف کنیم و صهیونیسم و ایدههای شیطانی آن را در منطقه و حتی در حرمین شریفین پیاده کنیم؛ عربستان جز یکی از محورهایی است که اسرائیل به آن چشم طمع دارد تا خود را به عربستان برساند و پرچم صهیونیسم را بالا ببرد لذا این مسئله میتواند امنیت و استقلال کشورهای منطقه را تهدید کند. بنابراین کشورهای اسلامی باید نسبت به این تهدیدها هوشیار باشند و اجازه ندهند دشمنان اسلام از اختلافات و شکافهای موجود در منطقه سوءاستفاده کنند.
کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز باید این مسئله را جدی بگیرند؛ اینها نه تنها از وحدت اسلامی و مهد وحدت که ایران است، حمایت نکردند بلکه آمریکا را پناه دادند و کمک کردند و کار به جایی رسید که ترامپ از آنها به گاو شیرده تعبیر کرد که بسیار زشت و ناپسند است لذا کشورهای منطقه به جای آنکه برای تأمین امنیت خود به آمریکا و اسرائیل تکیه کنند، باید به ظرفیت کشورهای اسلامی و همسایگان خود توجه داشته باشند.
امروز که ایران توانسته قدرت و ظرفیت خود را نشان دهد و جایگاه مهمی در منطقه و جهان پیدا کند، فرصت مناسبی است که کشورهای منطقه و شیخنشینهای خلیج فارس از لجاجت و برخی سیاستهای گذشته فاصله بگیرند و به سمت همکاری و همگرایی با کشورهای اسلامی حرکت کنند.
وحدت اسلامی زمانی معنا پیدا میکند که در عمل نیز شاهد همبستگی و حمایت متقابل مسلمانان باشیم. نمیتوان از وحدت سخن گفت اما در بزنگاههای حساس، در کنار دشمنان اسلام قرار گرفت یا اجازه داد آنان از خاک کشورهای اسلامی علیه یک کشور مسلمان استفاده کنند.
ایکنا ـ شما بر ضرورت همگرایی کشورهای اسلامی تأکید کردید. اگر کشورهای منطقه به جای اتکا به آمریکا و اسرائیل، مسیر همکاری و اتحاد را در پیش بگیرند، چه ظرفیتی برای شکلگیری یک قدرت بزرگ اسلامی در منطقه وجود دارد؟
کشورهای منطقه باید دست از کمک به آمریکا و اسرائیل بردارند و زمینه یک وحدت و انسجام واقعی را فراهم کنند. اگر کشورهای اسلامی در منطقه در کنار یکدیگر قرار بگیرند و با مشارکت و همکاری، یک قدرت بزرگ اسلامی در خاورمیانه ایجاد کنند، هیچ قدرتی بهراحتی نمیتواند در برابر آنها ایستادگی کند.
اساساً یکی از دلایلی که اسرائیل حدود ۷۰ یا ۸۰ سال قبل در منطقه ایجاد شد، این بود که قدرتهای غربی میخواستند در خاورمیانه یک ژاندارم داشته باشند تا منافع آنها را تأمین کند. در دوران پهلوی نیز ایران را به عنوان ژاندارم منطقه مطرح میکردند تا حافظ منافع آنها باشد اما انقلاب اسلامی این وضعیت را تغییر داد و این ژاندارم را از میان برد.
اسرائیل نیز پیش از پیروزی انقلاب اسلامی شکل گرفت و پس از آن بهشدت از سوی آمریکا و کشورهای غربی تقویت شد. به این رژیم سلاح و امکانات دادند تا به عنوان پایگاهی برای تأمین منافع آنها و ایجاد اختلاف در منطقه عمل کند و هر زمان که لازم بود، از آن برای حمله به کشورهای منطقه استفاده کنند.
امروز نیز میبینیم که ایران را به داشتن «نیروهای نیابتی» متهم میکنند اما واقعیت این است که اسرائیل خود عملاً به یک نیروی نیابتی آمریکا و برخی کشورهای اروپایی تبدیل شده است. هرگاه بخواهند به کشوری در منطقه حمله کنند، اسرائیل را جلو میاندازند و سپس از آن حمایت تسلیحاتی و سیاسی میکنند.
بنابراین انتظار و درخواست من از شیوخ و کشورهای منطقه این است که اگر سر سوزنی به فکر اسلام و مسلمانان هستند، وحدت و انسجام خود را حفظ کنند و از وابستگی به قدرتهای خارجی فاصله بگیرند.
نباید از این بترسند که اگر آمریکا از منطقه خارج شود یا روابط خود را کاهش دهد، امنیت آنها از بین میرود. اتفاقاً کشورهای اسلامی میتوانند با تکیه بر ظرفیتهای خود و با همکاری و همگرایی، امنیت منطقه را تأمین کنند.
اگر کشورهای اسلامی منطقه، که تعداد آنها حدود ۱۴ یا ۱۵ کشور است، دست به دست یکدیگر بدهند و یک قدرت بزرگ و منسجم ایجاد کنند، ظرفیت بسیار بزرگی در جهان شکل خواهد گرفت و دیگر قدرتهای خارجی نمیتوانند بهراحتی در برابر آنها ایستادگی یا منافع خود را بر آنها تحمیل کنند.
این همان ظرفیتی است که وحدت اسلامی میتواند در اختیار مسلمانان قرار دهد؛ وحدتی که فقط در شعار و برگزاری مراسم خلاصه نشود، بلکه به همکاری واقعی سیاسی، اقتصادی، امنیتی و منطقهای میان کشورهای اسلامی منجر شود.
ایکنا ـ با توجه به تأکید شما بر وحدت جهان اسلام، چقدر ضروری است که همزمان و به موازات آن، وحدت ملی و انسجام داخلی را نیز تقویت کنیم؟ آیا این دو سطح وحدت را میتوان مکمل یکدیگر دانست؟
وحدت به یک محور و نقطه مرکزی نیاز دارد. گاهی در سطح جهان و با توجه به ایدئولوژی و مسائل دینی صحبت میکنیم و میگوییم وحدت جهان اسلام و اتحاد همه مسلمانان؛ اما گاهی در داخل کشور خودمان درباره وحدت سخن میگوییم.
ایران سرزمین مادری و محل تولد، رشد و شکوفایی ماست. بنابراین هر دین، مذهب و گرایشی که داشته باشیم، باید نسبت به وطن خود احساس تعلق داشته باشیم و همه در کنار یکدیگر از سرزمینمان دفاع کنیم و اجازه ندهیم کسی کوچکترین تجاوز، تصرف و تعرضی به کشور داشته باشد.
نمونه روشن آن را در دوران هشت ساله دفاع مقدس دیدیم و در جنگهای اخیر نیز مردم نشان دادند که در برابر تجاوز خارجی ایستادگی میکنند. این علاقه به وطن و سرزمین پدری و مادری، محور بزرگی است که حتی فراتر از مسئله اسلامی، میتواند همه ایرانیان را در داخل کشور متحد کند.
ایرانیانی که در داخل کشور زندگی میکنند، با هر دین، مذهب و گرایشی، بخشی از این ملت هستند. حتی بسیاری از ایرانیانی که به دلایل مختلف خارج از کشور زندگی میکنند، همچنان نسبت به وطن خود احساس تعلق دارند و تجاوز به ایران را محکوم میکنند. البته اقلیتی نیز وجود دارند که مواضع متفاوتی دارند اما نمیتوان این اقلیت را به کل ایرانیان خارج از کشور تعمیم داد. حتی اپوزیسون خارج از کشور نیز نسبت به وطن ما تعصب دارد و تجاوز به کشور را محکوم میکند.
در داخل کشور نیز باید همین نگاه را تقویت کنیم؛ همانطور که نباید اختلافات مذهبی را میان مسلمانان به عاملی برای دشمنی تبدیل کنیم، باید نسبت به پیروان ادیان و مذاهب مختلف در ایران نیز همین رویکرد را داشته باشیم.
اقلیتهای دینی مانند یهودیان، مسیحیان و زرتشتیان در کشور زندگی میکنند، عبادت و مناسک خود را انجام میدهند و در فعالیتهای اجتماعی و اقتصادی حضور دارند. نمایندگان آنها نیز در مجلس شورای اسلامی حضور دارند و در برخی تصمیمگیریها مشارکت میکنند.
حتی اگر افرادی با گرایشهای فکری متفاوت، از جمله مادیگرایان، در جامعه حضور داشته باشند، اصل تعلق به وطن میتواند نقطه اشتراک آنها با سایر ایرانیان باشد. همه کسانی که در این سرزمین زندگی میکنند باید بتوانند در چارچوب قانون و منافع ملی، احساس تعلق و مسئولیت نسبت به کشور داشته باشند.
بنابراین همه باید دست به دست یکدیگر بدهیم و اجازه ندهیم اختلافات مذهبی، دینی و حتی سیاسی، موجب دشمنی و گسست میان مردم شود. اگر وحدت ملی و انسجام داخلی را تقویت کنیم، طبیعی است که در عرصه جهان اسلام نیز با پشتوانه و سرمایه اجتماعی بیشتری از وحدت اسلامی سخن خواهیم گفت.
وحدت جهان اسلام و وحدت ملی در تعارض با یکدیگر نیستند؛ بلکه میتوانند مکمل هم باشند. کشوری که در داخل از انسجام و همبستگی برخوردار باشد، طبیعتاً در دعوت دیگران به وحدت نیز اثرگذاری و اعتبار بیشتری خواهد داشت.
ایکنا ـ با توجه به تأکید شما بر ضرورت حفظ وحدت ملی، اختلافات میان جریانهای سیاسی کشور تا چه اندازه میتواند به انسجام داخلی آسیب بزند و در شرایط کنونی چه راهکاری برای مدیریت این اختلافات وجود دارد؟
جریانهای سیاسی مختلف در کشور همه مدعی وطندوستی و انقلابی بودن هستند. بنابراین این اختلافات باید کنار گذاشته شود و همه دست به دست یکدیگر بدهند. همانطور که مقامات عالی نظام بارها تأکید کردهاند، رمز پیروزی در همه صحنهها، از جمله در شرایط سخت و جنگ، وحدت و انسجام ماست.
امام خمینی(ره) نیز همواره مردم و جریانهای مختلف را به وحدت دعوت میکردند و تأکید داشتند که اختلاف از شیطان است. بنابراین باید در شرایطی که مصالح کشور و منافع ملی مطرح است، همه در کنار یکدیگر قرار بگیریم.
من به کسانی که در جامعه بذر اختلاف میپاشند و به اختلافات دامن میزنند، توصیه میکنم بدانند که این کار تحت هر عنوانی که صورت بگیرد، خیانت بزرگی است. البته اختلاف نظر یک امر طبیعی است و در مجلس، دولت، میان گروههای سیاسی و در همه عرصهها وجود دارد. قرار نیست همه انسانها در همه مسائل یکسان فکر کنند.
اختلاف نظر در ذهن و اندیشه انسانهاست اما زمانی که مصالح کشور مطرح میشود، همه باید در کنار یکدیگر قرار بگیرند. نباید اختلافات داخلی را به گونهای مطرح کرد که موجب شکاف و تفرقه در جامعه شود، چه رسد به اینکه عدهای آگاهانه به این اختلافات دامن بزنند.
متأسفانه در مقاطعی حرفهایی زده شده و رفتارهایی صورت گرفته که واقعاً مناسب و قابل قبول نبوده است. امیدوارم هشدارهایی که رهبر معظم انقلاب و دیگر مقامات دادهاند، موجب شود این مسائل تکرار نشود.
یکی از امیدهای اصلی دشمنان، بهویژه ترامپ و نتانیاهو، ایجاد اختلاف در داخل کشور است. آنها در میدانهای مختلف با شکست مواجه شدهاند و در افکار عمومی جهان نیز با مشکلات جدی روبهرو هستند؛ بنابراین امیدوارند اختلافات داخلی در ایران افزایش پیدا کند و از این طریق به اهداف خود برسند.
در داخل کشور، میان اقلیتهای دینی مانند یهودیان و ارامنه یا حتی میان شیعه و اهل سنت، آنگونه که دشمنان انتظار دارند، شکاف و اختلاف وجود ندارد. مردم در بسیاری از موارد در کنار یکدیگر هستند و از کشور دفاع میکنند.
آنچه امروز باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد، اختلاف میان برخی سلایق و جریانهای سیاسی است. این اختلافات نیز باید در شرایط حساس کنونی کنار گذاشته شود و اجازه ندهیم دشمن از آن بهرهبرداری کند.
امیدوارم با حفظ وحدت و انسجام داخلی، در نهایت شاهد پیروزی کامل و نهایی ملت ایران و همه مسلمانان باشیم و بتوانیم این پیروزی بزرگ را در کنار یکدیگر جشن بگیریم.
انتهای پیام