کد خبر: ۴۲۰۸۰۶۸

تاریخ: ۱۴ فروردين ۱۴۰۳ - ۱۱:۰۸

نگاهی به دلالت‌های روایی بر روایات

عضو هیئت علمی گروه معارف دانشگاه لرستان با بیان اینکه یکی از ویژگی‌های روایات تفسیر‌پذیر بودن آن‌هاست، گفت: این‌گونه نیست که یک برداشت از آن‌ها شد و تمام، تمام روایات ما تفسیرهای گوناگون می‌پذیرند.

حجت‌الاسلام حسین فلاحی‌اصل، عضو هیئت علمی گروه معارف دانشگاه لرستان در گفت‌وگو با ایکنا از ‏لرستان، با اشاره به اینکه دلالت بر روایت دو دسته است، اظهار کرد: گاهی ‏روایت‌ها برای احکام فقهی و اصول فقه به‌کار می‌روند که ما آنجا دنبال حجیت هستیم نه ‏کشف واقع. حجیت نیز یا منجزیت است یا معذریت، یعنی ما می‌خواهیم اگر ‏روایتی وارد شده دو تا سه فقیه نظر بدهند در حالی که حتی اگر یک روایت ‏مبنی بر قبول موضوعی وجود داشته باشد فقیه نیز در مورد آن فتوا می‌دهد.‏

وی ادامه داد: اما در روایاتی که دلالت بر اعتقادات دارند دنبال کشف واقع ‏هستیم، به‌عنوان مثال اگر همه روایات بگویند آب از هیدروژن و نیتروژن ‏تشکیل شده و علم امروز کشف کند که از اکسیژن و هیدروژن کشف شده همه ‏روایات را کنار می‌گذاریم.‏

فلاحی‌اصل با بیان اینکه خصیصه دوم روایات تفسیرپذیر بودن آن‌هاست، ‏تصریح کرد: این‌گونه نیست که یک برداشت از آن‌ها شد و تمام، تمام روایات ‏ما تفسیرهای گوناگون می‌پذیرند.‏ قرآن بر این دلالت دارد که ما از ‏گذشته هیچ نمی‌دانیم؛ روایات ما معنی متعددی دارند که با توجه به ‏عصر و زمانی که در آن هستند معنا می‌شوند.‏

عضو هیئت علمی گروه معارف دانشگاه لرستان با اشاره به اینکه تدوین هزاران اثر حدیثی نشان می‌دهد که مسلمانان از ‏آغاز تاکنون پس از قرآن بیشتر به حدیث توجه کرده‌اند، افزود: در دوران ‏معاصر نیز اندیشمندان مسلمان‎ ‎با نگاهی دوباره به میراث روایی، تلاش ‏زیادی برای بهره‌مندی هر چه بیشتر از این منبع آغاز کردند و با تأسیس ‏دانشگاه‌ها، مراکز تحقیقاتی حدیثی و... در این راه گام‌هایی را برداشتند‎.‎

فلاحی‌اصل با اشاره به اینکه حدیث در پذیرش اولیه به دو دسته تقسیم ‏می‌شود، ادامه داد:‏‎ ‎احادیثی که عقل‎ ‎مستقل آن‌ها را می‌پذیرد که سند این دسته ‏از احادیث اهمیت عملی ندارد و احادیثی که به جهت اعتبار انتسابشان به ‏پیامبر‎(ص) ‎یا امامان‎ ‎مورد قبول است و به این دسته از احادیث، احادیث تعبدی‎ ‎می‌گویند که سند این دسته از احادیث مهم بوده و حرف اول را می‌زند.‏

عضو هیئت علمی گروه معارف دانشگاه لرستان با اشاره به اینکه برای ‏بررسی این موارد علم حدیث در زمان صدر اسلام مورد توجه ویژه قرار ‏داشت، گفت: وظیفه اصلی علم حدیث، شناخت روایت معتبر از غیر معتبر ‏است که با توجه به ایجاد شبهات زیادی که امروزه شاهد آن هستیم باید بیشتر ‏از گذشته مورد توجه قرار بگیرد. ‏

وی ادامه داد: از دیدگاه شیعه حدیث و روایتی معتبر است که در کتابی از ‏کتب محدثین یا علمای ما وجود داشته باشد، انتساب کتاب مورد نظر به ‏صاحب کتاب معتبر باشد، صاحب کتاب در نقل روایت مورد اعتماد باشد، ‏روایت مورد نظر در کتاب موجود هم به صورت مسند باشد و هم به صورت ‏متصل، راویان روایت همگی مورد اعتماد باشند، در صورتی که روایتی همه ‏شرایط بالا را داشت، انتساب آن به معصوم معتبر شناخته می‌شود.‏

فلاحی‌اصل با اشاره به اینکه مباحث مربوط به حدیث به دانش‌های گوناگونی ‏تقسیم شده و درباره هر یک کتاب‌های مستقلی نوشته شده است، اما بیشتر صاحب‌نظران، تمامی مباحث مربوط به حدیث را تحت سه عنوان اصلی درایت ‏حدیث، روایت حدیث و رجال حدیث می‌دانند، بیان کرد: مجموع این سه دانش ‏در عام تحت عنوان علوم‌الحدیث نامیده می‌شود.‏

عضو هیئت علمی گروه معارف دانشگاه لرستان یادآور شد: در کلمات اهل فن ‏شیعه و سنی درباره زیرمجموعه‌های علوم حدیث و نیز نام‌های مختلفی که بر ‏هر یک گذاشته شده، اختلاف و گاهی تناقض وجود دارد.‏