کد خبر: ۴۱۸۹۳۵۹

تاریخ: ۰۲ دی ۱۴۰۲ - ۱۰:۲۳

رساله حقوق امام سجاد(ع) و حق «پا» بر انسان

مدرس حوزه علمیه لرستان با بیان اینکه امام سجاد(ع) در رساله حقوقیه حقوق مختلفی از جمله حق پا بر انسان را بیان می‌کند، گفت: این رساله حقوق یکی از افتخارات مذهب شیعه است که نشان می‌دهد ائمه اطهار(ع) در امر رعایت و توصیه حقوق بشر، حقوق حیوان و حقوق گیاهان پیشگام بوده‌اند.

حجت‌الاسلام اصغر عالی‎پور، از مدرسان حوزه علمیه لرستان در گفت‌وگو با ایکنا از لرستان، با بیان اینکه امام سجاد(ع) یک رساله حقوق دارد که بیش از پنجاه حق در آن مطرح شده است، گفت: در این رساله از حق خدا، حق خود انسان به خود انسان، حق دست، حق پا، حق همسایه، حق همسر، حق شریک، حق شاگرد سخن به میان آمده است.

وی با بیان اینکه امام سجاد(ع) در این رساله حقوق مختلف را بیان می‌نمايد، افزود: این اثر بدون شک یکی از افتخارات مذهب شیعه است که نشان می‌دهد ائمه اطهار(ع) در امر رعایت و توصیه حقوق بشر، حقوق حیوان و حقوق گیاهان پیشگام بوده‌اند.

عالی‎پور با بیان اینکه در روزگاری که ظلم و خفقان و ستم در زندگی روزمره آن زمان امری عادی به نظر می‌رسید، بیان این رساله از حضرت امام سجاد(ع) بیانگر این است که این امامان از نظر علم و کمال و تقوی بالاتر از دیگر انسان‌ها می‌باشند، ادامه داد: خواندن این رساله به تمامی انسان‌های آزاده و طرفداران حقوق بشر و به‌ویژه افراد دین‌دار و مؤمن توصیه شده است.

این کارشناس مذهبی با بیان اینکه در این رساله، حقوق به چند دسته تقسیم شده‌اند: حق‌الله، حق‌النفس و حق‌الناس، ادامه داد: درباره حق‌الناس به حق پدر و مادر، حق فرزند، حق زوجین، حق همسایه، حق معلم، حق شاگرد و ... اشاره شده است.

عالی‎پور با بیان اینکه در این رساله از حقوق پاها بر انسان نیز سخن به میان آمده است، گفت: امام سجاد(ع) در رساله حقوق می‌فرمایند: «این پا مرکب و وسیله حمل و نقل ماست، این مرکب باید شما را در مسیر طاعت و دین راهنمایی کند، خدایی نکرده در مسیری که نارواست قدم بر ندارید چون باعث خفت و خواری پویندگان آن مسیر می‌شود، پس مسیری که مجاز نیست و نارواست و مسیر غیر طاعت و بندگی است با این مرکب نرو، اگر با این مرکب در مسیر غیر طاعت حرکت کردی یادت باشد همین پا علیه تو شهادت می‌دهد که حق من را رعایت نکردی و من باید در مسیر طاعت و بندگی می‌رفتم نه مسیر و محفلی که باعث خفت و خواری من شود».

وی با بیان اینکه در آیات قرآن کریم که نگاه می‌کنیم می‌بینیم یک‌سری جاها باید قدم برداریم و یک‌سری جاها نباید و در روایات داریم که هیچ مؤمنی نیست مگر گامی بردارد برای گره‌گشایی از کار یک مؤمنی که خداوند برای هر قدمی به او درجه و حسنه می‌دهد، اضافه کرد: خداوند متعال در آیه 37 سوره اسرا «وَلاَ تَمْشِ فِي الأَرْضِ مَرَحًا إِنَّكَ لَن تَخْرِقَ الأَرْضَ وَلَن تَبْلُغَ الْجِبَالَ طُولًا» می‎فرماید: «و در [روى] زمين به نخوت گام برمدار چرا كه هرگز زمين را نمی‌‏توانى شكافت و در بلندى به كوه‌ها نمى‏‌توانى رسيد».

این مدرس حوزه علمیه افزود: همچنین خدای متعال در آیه 63 سوره فرقان «وَعِبَادُ الرَّحْمَنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنًا وَإِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَامًا» فرموده است: «و بندگان خداى رحمان كسانى‏اند كه روى زمين به نرمى گام برمى‏دارند و چون نادانان ايشان را طرف خطاب قرار دهند به ملايمت پاسخ مى‏دهند» همچنین در آیه 24 سوره نور «يَوْمَ تَشْهَدُ عَلَيْهِمْ أَلْسِنَتُهُمْ وَأَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُم بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ» فرموده است: «در روزى كه زبان و دست‌ها و پاهايشان بر ضد آنان براى آنچه انجام مى‏‌دادند شهادت مى‌‏دهند».
گام‌هایمان در مسیر رضای خدا باشد

این کارشناس مذهبی با یادآوری اینکه با توجه به آیات فوق لازم است، گام‌های ما در مسیری باشد که خشنودی خدا را به دنبال داشته باشد و در مقابل باعث خشم دشمن شود، گفت: پیاده‌روی اربعین حسینی نمونه‌ای از حرکت گام‌ها به سمت راهی است که خوشنودی خدا و خشم دشمن را به دنبال دارد چراکه این مانور بزرگ واله‌های حسینی در جهان یک زلزله و ولوله در جهان ایجاد کرده و میلیون‌ها نفر هر سال در این پیاده‌روی شرکت می‎کنند.

این استاد حوزه با بیان اینکه اگر در مسیر گره‌گشایی از کار مردم و طاعت خدا گام برداریم وظیفه خود نسبت به پا را انجام دادیم و در قیامت این پاها علیه ما شهادت نمی‌دهد، گفت: در مقابل مسئولیتی که نسبت به پا داریم یک‌سری مسیرها را نباید برویم، این در حالی است که در قرآن کریم تأکید شده انسان نباید مغرورانه و متکبرانه بر روی زمین راه برود بلکه باید با آرامش و تواضع و در مسیر بندگی قدم برداشت.

روز رستاخيز، پاهاى انسان گواهى مى‌دهد

حجت‌الاسلام عالی‎پور با بیان اینکه اگر بخواهیم مدیون و بدهکار پای خود نباشیم باید مسیر خود را درست مشخص کنیم، ادامه داد: از نظر قرآن، در روز رستاخيز، پاهاى انسان بر له و عليه وی گواهى مى‌دهد، حال آنکه نوع اين گواهى دادن براى ما روشن نيست، اما امروز بر اثر انگشت‌نگارى و نگارش سایر اعضا، مى‌توانند حقايقى را كشف كنند بنابراين نبايد از گواهى اعضاء در روز رستاخيز تعجب كنيم.

عالی‌پور افزود: اگر امام سجاد(ع) مى‌فرمايد: بشر بايد از اين ابزار حركت یعنی «پا» بهره صحيح بگيرد هدف بازدارى از سفر معصيت است سفرى كه از نقطه‌اى به نقطه ديگر كه خشم الهى را به دنبال دارد برعكس راهى كه خشنودى خدا را دربردارد.

این مدرس حوزه علمیه اضافه کرد: امام علی(ع) كوبيدن پاى سربازان را نشانه رزمجويى و شهادت‌طلبى آنان مى‌داند و به فرزندش محمد حنفيه مى‌گويد: گام‌هاى خود را محكم بر زمين بكوب، زيرا اين‌گونه حركت، نشانه تحريک ديگران براى جهاد است.

وی تصریح کرد: اين عضو كه مركب انسان محسوب مى‌شود، گاهى سبب بخشودن گناهان و موجب ترفیع درجه می‌شود به گونه‌ای که امام جعفرصادق(ع) مى‌فرمايند: «هر بنده مؤمن گامى در برآوردن نياز برادر مؤمن بردارد، خداوند براى او در هر قدمى كه برمى‌دارد، حسنه مى‌نويسد و گناهى را از او برمى‌دارد و درجه‌اى بالا مى‌برد»

عالی‌پور ادامه داد: نتيجه اين كه اين ابزار حركت در انسان وسيله خير و در عين حال گاهى وسيله شر مى‌شود بايد زمام آن در دست مؤمن بوده و در راهى گام بردارد كه مورد رضاى الهى باشد.