کد خبر: ۴۰۷۶۶۸۸

تاریخ: ۱۷ مرداد ۱۴۰۱ - ۰۰:۱۴

«گِل‌مالی»؛ آیینی به یادگار مانده از پیشینیان قوم لر

سنت گَل‌مالی به‌عنوان میراث معنوی مردم لرستان، که اوج غم و اندوه این دیار را در روز تاسوعا و عاشورای حسینی به نمایش می‌گذارد، آیینی به یادگار مانده از پیشینیان قوم لر است.

به گزارش ایکنا از لرستان، هر ساله آیین‌های گل‌مالی و چمرانه هم‌زمان با عاشورای حسینی در خرم‌آباد برگزار می‌شود و مردم این شهر اوج عزای خود در شهادت امام حسین(ع) را با اجرای این آیین‌ها به نمایش می‌گذارند.

آیین گل‌مالی مردم خرم‌آباد و برخی شهرهای استان لرستان از جمله کوهدشت که آیینی به یادگار مانده از پیشینیان قوم لر است و سال‌هاست که اوج غم و اندوه این مردم ولایتمدار را در عزای سیدالشهدا نشان می‌دهد.

برای برگزاری آیین گل‌مالی مردم عزادار خرم‌آباد هم‌زمان با عصر تاسوعا، حوضچه‌های بزرگ سه تا ۶ متری را آماده کرده و خاک رس نرم را در میان این حوضچه به‌صورت گنبدی جمع‌آوری می‌کنند.

دور تا دور این حوضچه را با گلاب تزیین کرده و مردم عزادار نیز شمع استغفار و طلب حاجت خود را با فرا رسیدن شب، در اطراف حوضچه روشن می‌کنند.

صبح روز عاشورا، پیش از طلوع آفتاب، خاک رس با گلاب‌ها مخلوط شده و گلی نرم و یک‌دست حاصل شده، گلی که با حاجات و استغفار عزادارها آمیخته شده و بر پیکر آنها نقش می‌بندد.

جوانان هیئت‌های عزادار نیز پیش از طلوع آفتاب با پوشیدن لباس مشکی در کنار حوضچه حاضر می‌شوند و به نوبت در این حوضچه غلطیده و سر و صورت را با گل می‌پوشاند.

بسیاری از مردم از جمله سالمندان، زنان و کودکان نیز که امکان غلطیدن کامل آنها در حوضچه گل وجود ندارد، هریک با بر دست داشتن کاسه‌ای کوچک، در کنار حوضچه حاضر می‌شوند و از گل باقی مانده برای اهل خانواده به خانه می‌برند تا به سر و صورت و شانه‌ها بزنند.

همچنین در کنار این حوضچه، فردی مشغول گل مالی کودکان با پنجه گل مالی شده است به این‌صورت که پنجه‌گل اندود خود را به یاد دستان قمر بنی هاشم(ع) به پشت کمر کودکان زده و نقش پنجه بر لباس آنان نقش می‌بندد.

«گِل مالی»، آیینی به یادگار مانده از پیشینیان قوم لر است که مردم خرم‌آباد در مواقع مصیبت از دست دادن عزیزترین افراد انجام می‌دهند. شور مراسم گِل مالی در روز عاشورای حسینی و عزاداری اباعبدالله الحسین(ع) دیده می‌شود که مردم این شهرستان از روزها قبل از عاشورا خود را برای این مراسم آماده می‌کنند.

روز قبل از عاشورا عده‌ای از جوانان هیئت اقدام به جمع‌آوری هیزم برای بر پا کردن آتش می‌کنند و در صبح عاشورا عزاداران حسینی که در گِل می‌افتند به دور آتش جمع می‌شوند تا از سرما حفظ شوند.

بعد از خشک شدن، عزاداران با اشعاری از جمله «این بدن از کیست که سر ندارد، عزیز زهرا است کفن ندارد، زاده زهراست، عزیز زینب بی‌کس و یاور صحت ندارد» شروع به سینه‌زنی می‌کنند.

سینه‌زن‌ها دسته‌دسته گرد هم می‌آیند، با سینه زدن دسته‌جات گردوغباری به آسمان بلند می‌شود و روی چهره همه عزاداران حسینی می‌نشیند که غم و ماتم از چهره یک‌یک عزاداران حسینی دیده می‌شود.

یادآور می‌شود، عزاداری مردم لرستان در سال‌های دورتر به‌گونه‌ای بود که تکیه و خیمه‌هایی بر پا می‌کردند و کنار آن شهادت امام حسین(ع) را روایت می‌کردند و در روز عاشورا گِل بر شانه‌ها و سر می‌گذاشتند و آتش که به‌منزله پاکی و روشنایی بر زمین است را بر پا و شروع به مُویه‌خوانی می‌پرداختند.