کد خبر: ۳۸۷۰۱۹۴

تاریخ: ۱۸ دی ۱۳۹۸ - ۱۹:۵۵

حلقه مفقوده فعالیت‌های قرآنی

گروه فعالیت‌های قرآنی ــ قاری ممتاز لرستان هدف قرآنی را حلقه مفقوده فعالیت‌های قرآنی دانست و افزود: گاه در اجرای فعالیت‌های قرآنی، هدف نه قرآن بلکه ارائه آمار و گزارش و اجرای اوامر بالادستی است.

در حال حاضر با توجه به مشکلات اقتصادی که جامعه ما با آن مواجه شده، فعالیت‌های قرآنی نیز با چالش‌ها و مشکلات عدیده‌ای از جمله کاهش آمار شرکت‌کننندگان کلاس‌های آموزش قرآن، تعطیلی یا نیمه تعطیل شدن بسیاری از مؤسسات قرآنی، عدم انگیزه در فعالان قرآنی و ... مواجه شده است این در حالی‌است که حل مشکلات جامعه با قرآن امکان‌پذیر است اما باید پرسید برای حل مشکلات حوزه قرآن باید چه کار کرد.

حافظان و قاریان قرآن ازجمله سنگ بناهای هر جامعه برای سوق دادن افراد به‌سمت گرایش‌های دینی و قرآنی هستند، لذا هرچه امکانات در جهت شکوفاتر کردن استعداد این افراد فراهم‌تر شود ضمن تضمین سعادتمندی جامعه، می‌توان گام‌های بزرگی در جهت تمدن‌سازی اسلامی برداشت.

لزوم ایجاد خلاقیت در نحوه آموزش قرآن

اصغر زینی‌وند، از قاریان لرستان در گفت‌وگو با ایکنا در بیان چالش‌ها و مشکلات حوزه قرآن با یادآوری این مطلب که مدیران مؤسسات قرآنی باید خلاقیت داشته باشند، اظهارکرد: آن‌چه امروز می‌توان از آن به‌عنوان یکی‌از راهکارهای حل مشکلات مؤسسات قرآنی استان لرستان برای جذب مخاطب قرآنی نام برد استفاده و بهره‌گیری از نیروهای خلاق در مؤسسات قرآنی است چراکه ما در مؤسسات قرآنی آن‌طور که باید و شاید خلاقیتی نمی‌بینیم.

وی بر لزوم ایجاد خلاقیت در نحوه آموزش قرآن، خلاقیت در مدیریت مؤسسات قرآنی، اطلاع‌رسانی برنامه‌ها و فعالیت‌های فرهنگی مؤسسات قرآنی تاکید کرد و ادامه داد: در کنار برنامه‌های قرآنی که توسط مؤسسات قرآنی ـ مردمی انجام می‌شود باید به برنامه‌های جانبی با محوریت قرآن توجه داشت که نمونه آن برنامه‌های تفریحی و اردویی با موضوع قرآن به‌عنوان مشوق برای قرآن‌آموزان مؤسسات قرآنی است.

زینی‌وند، با بیان این‌که ترویج قرآن را باید از مدارس شروع کرد و از ظرفیت مدارس برای بهره‌گیری و استعدادیابی قرآن‌آموزان استفاده کرد، اضافه کرد: باید در آموزش قرآن به‌دنبال ظرفیت‌های جدید باشیم و تنها توجه به برنامه‌ها و جلسات سنتی نباشد.

مسئول امور جوانان ستاد نماز جمعه خرم‌آباد، صرفاً توجه کردن به مدرک‌گرایی را در حوزه آموزش قرآن از مشکلات برنامه‌های قرآنی در استان لرستان برشمرد و اضافه کرد: نباید در آموزش قرآن صرفاً هدف ما این باشد که یک کارگاه یا کلاس چند ساعته برگزار کنیم و یک مدرک به قرآن‌آموزان اعطا کنیم بلکه باید قرآن را کاربردی و خوب یاد بدهیم و در آموزش صرفاً مبنای ما مدرک‌گرایی نباشد.

وی اضافه کرد: اگر هدف ما تربیت قرآن‌آموز است نباید صرفاً به برگزاری یک دوره و اعطای مدرک بسنده کنیم بلکه آموزش‌ها باید عمیق و کاربردی باشد.

وی با ذکر این مطلب که هر چند امروز مدرک‌گرایی باب شده است اما در آموزش قرآن باید به‌دنبال آموزش کاربردی باشیم، افزود: آموزش قرآن را نباید در مدرک‌گرایی خلاصه کرد هر چند مدرک‌گرایی هم باید وجود داشته باشد اما اگر آموزش‌ها صرفاً برای اخذ مدرک باشد آموزش قرآن در حد مورد انتظار صورت نمی‌گیرد.

این قاری ممتاز لرستانی با بیان این مطلب که در برنامه‌ها و فعالیت‌های قرآنی نباید توجه مختص به قاریان مرکز استان باشد بلکه باید قاریان سایر شهرستان‌ها را نیز مدنظر قرار دهیم، اضافه کرد: بهترین گروه سنی برای آموزش قرآن و جذب مخاطب دانش‌آموزان هستند که باید در این راستا از ظرفیت و پتانسیل آموزش و پرورش بهره برد همچنین در دانشگاه‌ها نیز باید ابزار تشویقی برای جذب دانشجویان به قرآن و فعالیت‌های قرآنی در نظر گرفته شود.

نامشخص بودن هدف قرآنی؛ حلقه مفقوده فعالیت‌های قرآنی

محمدحسین وحیدی، از قاریان و مدرسان قرآن لرستان نیز در گفت‌وگو با ایکنا، یکی‌از مهم‌ترین چالش‌های پیش‌‌روی جامعه قرآنی را بی‌برنامگی ذکر کرد و گفت: در حال حاضر فعالیت‌های قرآنی استان طبق برنامه‌ای مدون و منسجم پیش نمی‌رود و صرفاً به برگزاری چندین مراسم اکتفا می‌کنند در حالی‌که مفهوم مراسم با برنامه فرق می‌کند.

وی هدف قرآنی را حلقه مفقوده فعالیت‌های قرآنی دانست و افزود: گاهاً در اجرای فعالیت‌های قرآنی، هدف نه قرآن که صرفاً ارائه آمار و گزارش و اجرای اوامر بالادستی است.اگر سال آینده سازمان اوقاف و امور خیریه دستوری مبنی‌بر برگزاری مسابقات قرآن صادر نکند، آیا ادارات اوقاف به‌طور خودجوش همچنان روند برگزاری سالانه این مسابقات قرآن را ادامه می‎دهند؟ وقتی هدف قرآنی نباشد، این مسابقات قرآن نیز برگزار نخواهد شد.

این مدرس قرآن با بیان این‌که تعامل بین رسانه‌ها و جامعه قرآنی ضعیف است، تصریح کرد: همان‌طور که اهل‌ سنت در بُعد امام‌شناسی ضعف دارند، ما شیعیان نیز آن‌طور که باید به قرآن نپرداخته‌ایم به‌طوری‌که رفتار و سبک زندگی ما با دستورات قرآن زاویه دارد در حالی‌که این مسیری نیست که نبی مکرم اسلام(ص) برای ما ترسیم کرده است، ایشان بر ضرورت  تمسک به ثقلین تأکید داشتند.

وحیدی ضمن تأکید بر ضرورت پرهیز از سطحی‌نگری و برخورد شعاری و تشریفاتی با امور قرآنی، اظهارکرد: اقدامات هدفمند و اجرای برنامه‌های ثمربخش در زمینه قرآن مستلزم برنامه‌ریزی هدفمند و ترسیم چشم‌اندازی جامع و اصولی است که تحقق این مهم همکاری پژوهشگران و متخصصان قرآنی را می‎طلبد مگر نه این است که زکات علم، نشر آن است.

وی عنوان کرد: بخش قابل‌‌توجهی از عدم استقبال قشر جوان از فعالیت‌های قرآنی را باید در کم‌کاری متخصصان قرآنی جست‌وجو کرد، اگر قاریان، حافظان، اساتید و مدیران قرآنی همت کنند و به آسیب‌شناسی این مقوله بپردازند، قطعاً به دغدغه‌های جوانان و چالش‌های پیش‌‌روی آن‌ها برای ورود به عرصه‌ فعالیت‌های قرآنی پی خواهند برد و معضل بی‌هدفی و بی‌برنامگی نیز مرتفع می‌شود.

لزوم آسیب‌شناسی پیرامون علل استقبال کم جوانان از فعالیت‌های قرآنی

وحیدی با بیان این‎که ما در لرستان کمبود داور و مربی حرفه‌ای نداریم، تصریح کرد: وقتی قاریان ما یک هفته پیش از فرا رسیدن مسابقات، تمرین‌های خود را آغاز می‌کنند نباید انتظار داشته باشند که مربی حرفه‌ای در اختیار آن‌ها قرار داده شود، از طرفی مفهوم مربی و داور حرفه‌ای باید تعریف شود چه‌بسا اساتید بومی استان که در ردیف بهترین داوران و مربیان کشور قرار دارند؛ افرادی همچون قاسم رضیعی و جهان‌بخش فرجی از نفرات برتر مسابقات بین‌المللی هستند و در عرصه‌های مختلف قرآن خوش درخشیده‌اند  اما ما در استان لرستان، چه‌قدر از این ظرفیت‌ها استفاده کرده‌ایم؟.

این مدرس قرآن با تاکید بر این‌که ما نباید استعدادها و ظرفیت‌های چشم‌گیر فعالان قرآنی استان لرستان را نادیده بگیریم چراکه استعدادهای قرآنی استان در اثر کم‌توجهی مسئولین در استان مهجور و به حاشیه رانده شده‌اند، عنوان کرد: استفاده از ظرفیت تشکل‌های مردم‌نهاد و جلب کمک‌های مردمی و خیّران می‌تواند گام مهمی در جهت رفع مشکلات جامعه قرآنی باشد کمااینکه طی سال‌های اخیر شاهد کاهش بودجه فعالیت‌های قرآنی بوده‌ایم و ما می‌بینیم که عملاً از جانب ادارات دولتی برنامه قرآنی خاصی برگزار نمی‌شود و صرفاً مؤسسات عمومی در این زمینه فعال هستند.

مسیر فرهنگ‎سازی‌ قرآن را تسهیل کنیم

وی افزود: یک قاری باید به این موضوع بیندیشد که او باید زکات علم خود را بپردازد پس شایسته است که برخی مواقع در محافل قرآنی بدون انتظار مادی قرائت کند تا همه دست به دست هم دهیم و مسیر فرهنگ‎سازی‌ قرآن را تسهیل کنیم.

وحیدی ریشه بسیاری از انحرافات و آسیب‌های جامعه امروز را در دوری از معنویت و قرآن دانست و افزود: وقتی امروز فعالیت‌های قرآنی کم‌رنگ باشند، همراهی تخصص با تدین در آینده دشوار خواهد بود، زیرا کودکان و نوجوانانی که فهم دینی ناچیزی دارند و با معارف قرآن دمساز نیستند، نمی‎توانند در آینده با مدیریت اسلامی جامعه را اداره  کنند.

این مدرس قرآنی اظهارکرد: مولای متقیان، امام علی(ع) می‌فرماید: «در قیامت بیشتر از همه کسی به حسرت رفتار می‌شود که در دنیا با حرام مالی را جمع کرده سپس، این مال را برای انسان خوبی به ارث گذاشته که آن‌را در راه طاعت و بندگی خدا صرف می‌کند، لذا روز قیامت نفر دوم که مال را به ارث برده وارد بهشت می‌شود و نفر دوم که صاحب مال یوده به جهنم می‌رود».

وحیدی اضافه کرد: در حدیث فوق دو نکته قابل تأمل است؛ نخست این‌که نباید مالی را به حرام جمع کرد و دوم این‌که خوشا به‌حال کسی‌که مالش را در راه خدا صرف می‌کند. اگر فرهنگ وقف و انفاق در راه خدا در جامعه ما به‌نحوی که‌ قرآن دستور داده پیاده می‌شد و بسیاری از نذورات مردمی صرف فعالیت‌های قرآنی می‌شد، قطعاً بسیاری از مشکلات ترویج قرآن که از نبود اعتبار نشئت می‌گیرد مرتفع خواهد شد و بهتر است که خود جامعه قرآن در این رابطه پیش‌قدم باشند.

جزیره‌ای عمل کردن باعث پایین آمدن بازدهی فعالیت‎های قرآنی شده است

مهدی سعادتی‌کیا، از قاریان ممتاز لرستان نیز در گفت‌وگو با ایکنا در رابطه‌با چالش‌های حوزه قرآن، گفت: به‌نظرم در جامعه کنونی مردم نسبت به آموزه‌های قرآنی اعم‌از مفاهیم و محتوای آن خیلی فاصله گرفته‌اند و با جرات می‌توانم بگویم به غیر از برخی اهالی و فعالین حوزه قرآنی، عامه مردم اصلاً توجهی به محتوای قرآن نداشته و در زندگی به‌کار نمی‌برند به همین دلیل متاسفانه شاهد این هستیم که دشمنان دین و قرآن هر روز با حربه‌های جدیدی اقدام به مسموم کردن افکار جوانان ما نسبت به مسائل مذهبی و قرآنی کرده و شبهاتی در ذهن‌شان مطرح می‌کنند که این خود سبب شده تا جامعه نسبت به مفاهیم قرآنی و بهره‌مند شدن از محتوای این کتاب الهی باز بماند.

وی افزود: متاسفانه جامعه قرآنی ایران تشکیلات منظمی نداشته و موازی‌کاری بسیاری در این مورد مشاهده می‌شود، با وجود این‌که نهادها و دستگاه‌های مختلف برنامه‌های قرآنی برگزار می‌کنند اما به‌دلیل جزیره‌ای عمل نمودن، بازدهی مناسبی دیده نمی‌شود و انتظاری که از متولیان امر قرآنی در سطوح مختلف کشوری و استانی می‌رود این است که بیشتر به فکر اصحاب قرآن بوده و تنها جهت حفظ پُست و مقام، در مقابل کم‌ لطفی‌هایی که به قرآن و اهالی قرآن می‌شود، سکوت نکنند.

این مدرس قرآن با بیان این‌که می‎طلبد متولیان قرآن به جایگاه قاری و حافظ قرآن احترام بگذارند، ادامه داد: متولیان قرآنی که در راس امور قراردارند به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی کنند که در برنامه‌های مختلف از قاریانی که در حد بسیار بالایی نبوده نیز استفاده شود.

وی با بیان این‌که هر مکانی از قداست و شرافت خاصی برخوردار است و لذا کسی‌که در آن مکان قرار می‌گیرد بایستی ارزش آن‌جا را داشته باشد که متاسفانه بسیاری از متولیان قرآن، قرآنی نبوده با این حال در این حوزه فعالیت می‌کنند که ماندن این افراد ظلم بزرگی در حق قرآن است، گفت: الحمدالله توانمندی قاریان ایران طی سالیان اخیر چه از نظر فنی و چه مجلسی‌خواندن رشد فزاینده‌ای نموده است، با این وجود هنوز به آن نقطه مطلوب نرسیده‌ایم چراکه روند حال حاضر جهت تعیین بهترین قاری در کشور روندی اشتباه است(مسابقات) و همین باعث شده که قاریانی که توانمندی‌های بسیار بالایی دارند نتوانند همه آن را به منصه ظهور قرار دهند.

خیرین، واقفین و نیکوکاران را به‌سمت انجام کارهای قرآنی سوق دهیم

روح‌الدین بلواسی، مدیرعامل اتحادیه مؤسسات فرهنگی مردمی قرآن و عترت لرستان نیز در گفت‌وگو با ایکنا، با اشاره به کم شدن استقبال از کلاس‎های آموزشی مؤسسات قرآنی، گفت: کم شدن قرآن‌آموزان زنگ خطری است که باید علت این‌که چرا اولویت‌های قرآنی در خانواده‌ها کم شده و بیشتر میل دارند که فرزندان خود را در کلاس‌های متفرقه مانند زبان، چرتکه و ... ثبت‌نام کنند را پیدا کنیم.

وی با بیان این‌که دستگاه‌هایی که به مؤسسات مجوز فعالیت داده‌اند می‌توانند در جهت بسترسازی برای فعالیت آن‌ها کارهایی را انجام دهند، فعالیت برخی از مؤسسات قرآنی را منوط به برگزاری دوره‌های پیش‌دبستانی دانست و افزود: برخی از این مؤسسات در کنار پیش‌دبستانی کلاس‌های آموزشی قرآن در سطح عمومی و تخصصی نیز برگزار می‌کنند.

مدیرعامل اتحادیه مؤسسات فرهنگی مردمی قرآن و عترت لرستان با اشاره به این‌که مؤسسات را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد، گفت: برخی‌از مدیران مؤسسه را در منزل شخصی برپا کرده‌اند و حتی هزینه‌های مؤسسه را از جیب خودشان پرداخت می‌کنند که مشکلی ندارند، اما برخی از مؤسسات استیجاری بوده و در تهیه مکان مؤسسه واقعاً مشکل دارند.

بلواسی با بیان این‌که اولین دغدغه اکثر مؤسسات قرآنی وام و کمک مالی است، عنوان کرد: در حال حاضر حداقل شش مؤسسه داریم که وسایلشان در گوشه خانه خاک می‌خورد و توان مالی برای گرفتن مکان جدید ندارند.

مدیرعامل اتحادیه مؤسسات فرهنگی مردمی قرآن و عترت لرستان با اشاره به این‌که برخی‌از فعالان و پیشکسوتان قرآنی تک‌روی می‌کنند که باعث ایجاد مشکلاتی برای اتحادیه شده‌ است، بیان کرد: باید به اتحادیه مؤسسات قرآنی به‌صورت یک صنف نگاه و از آن حمایت کرد.

وی با اشاره به این‌که در تمام صنوف و اتحادیه‌ها تمام کارها از کانال اتحادیه انجام می‌شود، اضافه کرد: متأسفانه امروز در استان این‌گونه نیست که هر فعالیت قرآنی از کانال اتحادیه صورت بگیرد این در حالی‌است که متأسفانه در حال حاضر علاوه‌بر دستگاه‌هایی که به‌صورت مستقیم متولی امور قرآنی هستند، برخی افراد به‌صورت سلیقه‌ای عمل می‌کنند که جایگاه اتحادیه را زیر سؤال برده‌اند.

مدیرعامل اتحادیه مؤسسات فرهنگی مردمی قرآن و عترت لرستان، با اشاره به این‌که در شهرهای بزرگ از ظرفیت خیرین قرآنی برای انجام فعالیت‌ها استفاده می‌شود، تصریح کرد: ضروری است ما نیز از ظرفیت خیرین، واقفین و نیکوکاران استفاده کرده و آن‌ها را به‌سمت انجام کارهای قرآنی سوق دهیم.

وی با اشاره به تشکیل انجمن حافظان قرآن‌کریم لرستان، اظهار کرد: متأسفانه علی‌رغم تلاش‌های فراوانی که صورت گرفته تاکنون موفق به تشکیل انجمن قاریان استان نشده‌ایم.

علت اغلب گرفتاری‌ها و گناهان در جامعه دوری از قرآن است چراکه امروزه انس مردم با آیات وحی بسیار پائین است.این در حالی‌است که اگر انس باقرآن در جامعه بیشتر شود قطعاً بسیاری از مشکلات حل خواهند شد، اما چه کنیم که متاسفانه شیطان و شیطان‌صفتان همیشه در تلاش‌اند که بین مردم و قرآن جدایی بی‌اندازند.در دنیای امروز قرآن مهجور است چراکه همه دم از آن می‌زنند ولی حقیقت آن‌را نفهمیده و به‌همین خاطر دست به جنایاتی از قبیل نسل‌کُشی می‌زنند که باید تلاش کنیم قرآن را از این مهجوریت خارج کنیم و فرهنگ قرآنی را به مردم به‌ویژه نوجوانان و جوانان جامعه اسلامی خود معرفی کنیم عوامل زیادی در جذب نوجوانان و جوانان مؤثر هستند ازجمله برنامه‌ریزی مدون، دقیق و کارشناسی شده در جهت جذب این قشر از جامعه، استفاده از روش‌های نوین، جذاب و متنوع و مهم‌تر از همه این‌که مسئولان همت کرده و دغدغه مسائل قرآنی را در خود بالا ببرند و در جهت تشویق و ترغیب جوانان و نوجوانان هزینه کنند.